Η θέση της Εναλλακτικής Πρωτοβουλίας για το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ)

Posted: 16 Φεβρουαρίου, 2014 in Uncategorized

ΜΕΡΙΚΕΣ ΠΕΝΘΙΜΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ…
ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ

Τη σταδιακή μετατροπή του αναδιανεμητικού χαρακτήρα των ασφαλιστικών εισφορών σε ανταποδοτικό με κομβικό σημείο τη νομοθετική αλλαγή που επήλθε με το νόμο 2084/1992, ο οποίος χώρισε τους ασφαλισμένους σε προ και μετά το 1993 εντάσσοντας τους δεύτερους σε ένα ανταποδοτικό σύστημα, ακολούθησε το κεφαλαιοποιητικό σύστημα το οποίο εγκαθιδρύεται διεθνώς, όπου πλέον παύει η κρατική υποχρέωση καταβολής συντάξεων και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Το σύστημα αυτό επικυρώνει σήμερα η μνημονιακή πολιτική με την αποποίηση μεταξύ άλλων εκ μέρους του κράτους της ευθύνης καταβολής για τους ασφαλισμένους του ΕΤΑΑ ακόμα και της ελάχιστης σύνταξης των 360 € με τη διάταξη του άρθρου 37 του Ν. 3863/2010 με την οποία ορίστηκε ότι: «από 1-1- 2015 και εφεξής το κράτος αναλαμβάνει την χρηματοδότηση της βασικής σύνταξης όλων των φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του Ν.Α.Τ., πλην του ΕΤΑΑ και Ε.ΤΑ.Π. ΜΜΕ. και του Συστήματος Ασφάλισης Προσωπικού της Τράπεζας της Ελλάδας».
Εξέλιξη της τάσης αποδόμησης του χαρακτήρα των ασφαλιστικών ταμείων ως μηχανισμών αλληλεγγύης και προστασίας των μελών τους αποτελεί το καινοφανές μόρφωμα του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Εισφορών συσταθέν κατά ρητή επιταγή της μνημονιακής πολιτικής (βλ. τη σχετική Έκθεση της Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Υποθέσεων του ΔΝΤ του Σεπτεμβρίου 2013 με θέμα “Μεταρρύθμιση Είσπραξης Εισφορών Κοινωνικής Ασφάλισης” και την Αιτιολογική Έκθεση του νόμου 4172/2013 σελ. 24).
Με τις διατάξεις του άρθρου 101 του ν. 4172/2013 «Φορολογία Εισοδήματος, Επείγοντα μέτρα εφαρμογής του Ν.4046/2012, του Ν.4093/2012 και του Ν.4127/2013, και άλλες διατάξεις», προβλέπεται η σύσταση και λειτουργία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) – ΦΕΚ 167/23.7.2013, τεύχος Α), το οποίο αποτελεί Υπηρεσία του ΙΚΑ με οικονομική και λογιστική αυτοτέλεια. Σύμφωνα με το άρθρο 101 του ν.4172/2013 σκοπός του ΚΕΑΟ είναι η είσπραξη των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης μέσω, κατά τη διατύπωση της εγκυκλίου Φ.8//2013 του ΙΚΑ “της θέσπισης ενιαίων διαδικασιών και μηχανισμών” για την είσπραξη των ανωτέρω “με στόχο την ενίσχυση της βιωσιμότητας του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης”. Από 1-1-2014 στον ΚΕΑΟ διαβιβάζονται και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του ΕΤΑΑ.
Σύμφωνα δε με την ανωτέρω εγκύκλιο “η δημιουργία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών αποτελεί μνημονιακή δέσμευση που έχει αναλάβει η χώρα μας, από την υλοποίηση της οποίας έχουν προσδιοριστεί συγκεκριμένα οικονομικά αποτελέσματα. Αποτελεί το πρώτο βήμα μίας μεταρρύθμισης με τελικό στόχο την πλήρη ενσωμάτωση των εσόδων των ασφαλιστικών Οργανισμών στη φορολογική διοίκηση και την ενοποίηση της διαδικασίας είσπραξης φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών μέχρι την 1/7/2017”.
Για το σκοπό αυτό τίθεται εκποδών ολόκληρος ο μηχανισμός δικαστικής προστασίας και εξασφαλίζεται ότι οι κατ’ επίφαση πλέον ισχύουσες διατάξεις που προβλέπουν ένδικα βοηθήματα και μέσα κατά των καταλογιστικών πράξεων των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης δεν θα εφαρμοσθούν ποτέ και εφεξής θα στερείται ο οφειλέτης- ασφαλιζόμενος των απορρεόντων από το άρθρο 20 Σ δικαιωμάτων του. Αυτό γίνεται εφικτό μέσω της ενοποίησης της διαδικασίας είσπραξης των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών εισφορών ως εξής:
Δημιουργείται ενιαία διαδικασία για βεβαίωση της οφειλής εν ευρεία έννοια από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς με την έκδοση σύμφωνα με το εδάφιο δ’ της παρ. 3 του άρθρου 101 ν.4172/2013 ειδικής διοικητικής πράξης καταγραφής οφειλών , καλούμενη πράξη βεβαίωσης οφειλής, η οποία αποτελεί την καταλογιστική πράξη . Η τελευταία αντί να κοινοποιηθεί στον οφειλέτη – ασφαλισμένο για να λάβει γνώση αυτής και να ασκήσει τις προβλεπόμενες διοικητικές προσφυγές και ένδικα βοηθήματα , πριν δηλαδή οριστικοποιηθεί η πράξη βεβαίωσης της οφειλής, διαβιβάζεται αυτοματοποιημένα εντός μηνός από τη σύνταξή της στη βάση δεδομένων του ΚΕΑΟ σύμφωνα με την παρ. 4 του προρρηθέντος άρθρου 101 ν.4172/2013, της αποδίδεται μοναδικός αριθμός, εγγράφεται στο ειδικό ηλεκτρονικό μητρώο εσόδων του ΚΕΑΟ και καθίσταται εκτελεστός τίτλος αναγκαστικής είσπραξης. Κατ’αυτό τον τρόπο σύμφωνα με την αιτιλογική έκθεση του ν.4172/2013 (σελ. 27), βεβαιώνεται η οφειλή σε στενή έννοια, και αφού και εφόσον κριθεί η οφειλή άμεσα εισπράξιμη και επισφαλής, τότε μόνο ενημερώνεται ο οφειλέτης. Στο στάδιο αυτό ο οφελέτης έχει απωλέσει τη δυνατότητα να προσφύγει προβάλΛοντας λόγους ουσίας κατά της καταλογιστικής πράξης που βεβαιεί εν ευρεία έννοια την οφειλή του, και βεβαίως είναι αμφίβολο αν λάβει ποτέ πλήρη γνώση των στοιχείων αυτής. Εάν πάντως συμβεί αυτό “με κάθε πρόσφορο μέσο” δηλ. όπως ενδεικτικά ορίζει η σχετική εγκύκλιος, τηλεφωνικά ή με μήνυμα στο κινητό του τηλέφωνο, θα πληροφορηθεί τη βεβαίωση σε ευρεία έννοια της οφειλής του όταν ήδη θα έχει χωρήσει κατά παράβαση των αρχών του διοικητικού δικαίου και της νομοθεσίας περί είσπραξης των δημοσίων εσόδων η βεβαίωση αυτής εν στενή έννοια. Ακολουθεί δε εντός μηνός από την έκδοση και όχι από την κοινοποίηση του εκτελεστού τίτλου η αποστολή ατομικής ειδοποίησης προς τον οφειλέτη. Στο στάδιο της ανακοπής κατά της πράξης βεβαίωσης οφειλής που έχει καταστεί ταμειακή βεβαίωση, το δικαστήριο δεν θα προβεί σε παρεμπίπτοντα έλεγχο κατά το νόμο και τα πράγματα, του τίτλου βάσει του οποίου έγινε η βεβαίωση, εφόσον σύμφωνα με το άρθρο 224 παρ. 4 ΚΔΔ προβλεπόταν κατ`αυτού ένδικο βοήθημα που επιτρέπει το έλεγχό του κατά το νόμο και την ουσία .
Όπως γίνεται αντιληπτό, υπάρχει τεχνηέντως τόσο στο κείμενο του νόμου όσο και στην αιτιολογική έκθεση αυτού, σύγχυση μεταξύ της έννοιας του νόμιμου εκτελεστού τίτλου (βεβαίωση εν ευρεία έννοια) και ταμειακής βεβαίωσης της οφειλής (βεβαίωση εν στενή έννοια), ακριβώς για να διαλάθει της προσοχής ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν πλέον και καταργούνται με τη νέα ρύθμιση τα διακριτά στάδια βεβαίωσης της οφειλής δηλαδή η εν ευρεία και η εν στενή έννοια βεβαίωση, προυπόθεση ουσιώδης για την άσκηση των προβλεπόμενων διοικητικών προσφυγών και ενδίκων μέσων κατά της καταλογιστικής εκτελεστής διοικητικής πράξης. Τα παραπάνω καθιστούν τον “νόμιμο τίτλο”, δηλ. την πράξη βεβαίωσης οφειλής ακυρώσιμη, μη δυνάμενη να στηρίξει εκτέλεση.
Η πρόβλεψη δε της περ. δ’ της παρ. 4 του άρθρου 101 ν.4172/2013 ότι μετά τη διαβίβαση στο Κ.Ε.Α.Ο. των ληξιπροθέσμων οφειλών κάθε είδους διοικητική ή δικαστική αμφισβήτηση που ασκείται ενώπιον των οικείων Ασφαλιστικών Οργανισμών ή Δικαστηρίων δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, εάν ερμηνευθεί ότι καταργεί όχι μόνο όπως αναφέρει η αιτιολογική έκθεση τις ειδικές διατάξεις που αναστέλλουν σε ορισμένες περιπτώσεις τη διαδικασία είσπραξης (σελ. 29), η την αναστολή εκτέλεσης της διοικητικής πράξης που θα μπορούσε να χορηγήσει η διοίκηση, αλλά και τη χορηγούμενη κατ’άρθρα 200 επ. ΚΔΔ προσωρινή δικαστική προστασία, τότε δεδομένης και της βραδύτητας απονομής της διοικητικής δικαιοσύνης, καταλύεται με τον πιό απροσχημάτιστο τρόπο κάθε έννοια δικαίου. Καθίσταται πλέον έτσι αδύνατη κάθε πρόσβαση σε δικαιοδοτικούς μηχανισμούς, ενώ η δυνητική αναστολή εκτέλεσης της πράξης αντικαθίσταται από έναν Οργουελιανής σύλληψης μηχανισμό διαχωρισμού των οφειλών ο οποίος θα λαμβάνει χώρα “αυτοματοποιημένα, μέσω ειδικού προγράμματος” (Εγκύκλιος ΓΓΚΑ Φ.8/2013) και βάσει κριτηρίων που σήμερα ορίζονται με βάση την Φ.80000/32195/364 από 8-11-2013 (ΦΕΚ Β’2935/2013) ΥΑ, σε άμεσα εισπράξιμες και επισφαλείς ή ανεπίδεκτες είσπραξης, χωρίς προηγουμένως να έχει ακουσθεί ο ασφαλισμένος. Οι δε ανεπίδεκτες είσπραξης βεβαιωμένες οφειλές δεν γνωστοποιούνται στον οφειλέτη-ασφαλισμένο η το συνυπόχρεο αυτού παρά μόνο εάν επαναχαρακτηρισθούν ως εισπράξιμες, αναστέλλεται δε αυτοδικαίως η παραγραφή τους επί δεκαετία από την καταχώρισή τους στα βιβλία των ανεπίδεκτων είσπραξης με συνέπεια κατά παράβαση κάθε έννοιας χρηστής διοίκησης να κινδυνεύει ο ασφαλισμένος να πληροφορηθεί για πρώτη φορά για την ενεργή ακόμη οφειλή του δέκα έτη μετά.
Η δε ρύθμιση των οφειλών που μεταβιβάζονται προς είσπραξη στο ΚΕΑΟ γίνεται με βάση τις διατάξεις της παραγράφου ΙΑ ν.4152/2013. Γενική προυπόθεση υπαγωγής σε όλες τις περιγραφόμενες σε αυτό ρυθμίσεις είναι η πραγματική αδυναμία καταβολής την οποία ο ασφαλιζόμενος πρέπει να αποδεικνύει. Πέραν του ότι η μή καταβολή αποτελεί αυταπόδεικτη συνθήκη αδυναμίας καταβολής, δεδομένου ότι σύμφωνα με την παρ. 6 της Εγκυκλίου Φ.8/2013 ΓΓΚΑ μετά τη διαβίβαση της οφειλής στο ΚΕΑΟ η ρύθμιση των οφειλών γίνεται από τα αρμόδια όργανα του ΚΕΑΟ, η στελέχωση του οποίου θα γίνει και με υπαλλήλους που προφανώς δεν διαθέτουν την εμπειρία των υπαλλήλων των οικείων ασφαλιστικών οργανισμών, εύλογα τίθεται εν αμφιβόλω η καλή χρήση της διακριτικής ευχέρειας που δίνει ο νόμος για την υπαγωγή στις ρυθμίσεις οφειλών.
Οι ενδεικτικές αυτές παρατηρήσεις στοχεύουν να καταδείξουν το πνεύμα του νόμου που διέπει τη σύσταση και λειτουργία του ΚΕΑΟ: κατάφωρη παραβίαση κάθε έννοιας δικαίου.
Η ένταξη δε των ασφαλιστικών εισφορών και όχι άλλης φύσεων οφειλών σε ένα τέτοιο σύστημα αναγκαστικής είσπραξης αναδεικνύει την αδυναμία αντίστασης αν όχι την πρόθεση της μνημονιακής κυβέρνησης να προβεί στην αναγκαστική είσπραξη με αστυνομικά μέτρα ανεπιβεβαίωτων και μή οριστικοποιημένων οφειλών που από τη φύση τους ως αναδιανεμητικών πόρων προερχόμενων από την πλατιά βάση των εργαζομένων και αυτοαπασχολοούμενων θα έπρεπε να οριστικοποιούνται, να βεβαιώνονται και να εισπράττονται μέσα απόι μηχανισμούς αυξημένης ασφάλειας δικαίου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s